SCIC tổ chức Hội thảo về “Đề án tái cơ cấu toàn diện SCIC theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, tiến tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia”

Ngày 26/05/2026, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) tổ chức Hội thảo về "Đề án tái cơ cấu toàn diện SCIC theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, tiến tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia". Hội thảo vinh dự được đón đồng chí Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch VCCI, nguyên Thành viên Hội đồng thành viên đến dự và phát biểu.

Về phía chuyên gia có ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, Bộ Tài chính; ông Trần Đình Thiên - Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam; ông Võ Trí Thành - Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và cạnh tranh.

Về phía SCIC có đồng chí Nguyễn Chí Thành, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên; đồng chí Nguyễn Quốc Huy, Phó Bí thư Đảng ủy, Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc cùng các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Thành viên Hội đồng thành viên, Ban Giám đốc; Ban Kiểm soát cùng toàn thể Lãnh đạo các đơn vị; Ban Lãnh đạo SIC và các chuyên viên cấp 4 tại Trụ sở chính.

Về phía Nguyên Lãnh đạo SCIC có đồng chí Trần Văn Hiếu - Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài chính, nguyên Chủ tịch Hội đồng thành viên; đồng chí Trần Văn Tá - Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài chính, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng thành viên, nguyên Tổng Giám đốc; đồng chí Cao Viết Sinh - Nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nguyên Thành viên Hội đồng thành viên; đồng chí Trần Hữu Tiến - Nguyên Cục trưởng Cục TCDN - Bộ Tài chính, nguyên Thành viên Hội đồng thành viên; đồng chí Lại Văn Đạo - Nguyên Thành viên Hội đồng thành viên, nguyên Tổng Giám đốc và đồng chí Hoàng Nguyên Học - Nguyên Thành viên Hội đồng thành viên, nguyên Tổng giám đốc phụ trách.

Đồng chí Nguyễn Chí Thành, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên SCIC phát biểu khai mạc Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Nguyễn Chí Thành, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên SCIC nêu rõ: Thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, Bộ Tài chính đã giao trực tiếp SCIC xây dựng đề án tái cơ cấu toàn diện, tiến tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia. Đề án được xây dựng dựa trên cơ sở tổng kết 20 năm hoạt động SCIC và học hỏi kinh nghiệm quốc tế từ các nước trong khu vực và thế giới.

Về tầm nhìn chiến lược, SCIC đặt ra một lộ trình dài hạn đến năm 2030 và 2045. Kỳ vọng đến năm 2045, quy mô của Quỹ đầu tư quốc gia sẽ đạt tới con số 150 tỷ USD.

Để thực hiện được mục tiêu này, đề án tập trung vào ba nguồn lực chính:

Về nguồn lực vốn: Tiếp tục đẩy mạnh việc tiếp nhận vốn từ các bộ và địa phương. Danh mục dự kiến tiếp nhận khoảng 390 doanh nghiệp với giá trị gần 200.000 tỷ đồng.

Về thể chế: SCIC kiến nghị sửa đổi Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp (Luật số 68/2025/QH15) dựa trên tinh thần Nghị quyết 79-NQ/TW và Kết luận 18-KL/TW của Trung ương để tháo gỡ các vướng mắc về bảo toàn vốn, đánh giá xếp loại, cơ chế thoái vốn và đầu tư.

Về con người: Đây là yếu tố then chốt, SCIC đề xuất các cơ chế mới về tuyển dụng và trả lương để thu hút những nhân tài xứng tầm triển khai đề án.

SCIC hướng tới bốn mục tiêu cốt lõi: Thực hiện vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước,  phát triển thị trường vốn, nâng cao chất lượng doanh nghiệp và thúc đẩy thị trường chứng khoán phát triển.

Trong 5 năm tới, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số; nhu cầu vốn huy động ngoài đầu tư công cho hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số... là rất lớn, lên tới khoảng 400 tỷ USD; trong thời gian qua, hoạt động thoái vốn hiệu quả của SCIC đã đóng góp cho ngân sách, thông qua đó tạo nguồn lực cho đầu tư công; SCIC cũng đã có những bước đi đầu tiên trong hợp tác quốc tế, điển hình là việc thành lập Quỹ Kỷ nguyên mới với Cơ quan Đầu tư Oman (OIA), thu hút 800 triệu USD đầu tư vào Việt Nam, đây là minh chứng cho khả năng kéo các dòng vốn lớn từ vùng Vịnh và quốc tế về phục vụ phát triển đất nước.

Tại Hội thảo, thay mặt Ban Lãnh đạo SCIC, đồng chí Đinh Việt Tùng, Phó Tổng giám đốc SCIC đã trình bày bản tóm tắt về Đề án tái cơ cấu toàn diện SCIC theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, tiến tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia.

Phát biểu tại Hội thảo, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng đánh giá rất cao mục tiêu đưa SCIC trở thành Quỹ đầu tư quốc gia. Tuy nhiên, từ đề án đến việc hiện thực hóa nó là một khoảng cách lớn mà chúng ta cần thảo luận kỹ về cách làm.

Trước tiên, cần giải quyết bài toán giữa “Chiến lược nhà nước” và “Cơ chế thị trường”. Thực tế cho thấy, ngoại trừ các trường hợp xử lý tình huống như Vietnam Airlines, chúng ta vẫn chưa có nhiều tiền lệ triển khai đầu tư chiến lược một cách bài bản.

Thứ hai, định nghĩa đúng về một “Quỹ đầu tư”, cần làm rõ nội hàm giữa một “Tổng công ty đầu tư kinh doanh vốn” và một “Quỹ đầu tư”. Theo chuẩn mực quốc tế, bản chất của quỹ đầu tư phải bao gồm danh mục đầu tư và khả năng huy động vốn từ các nhà đầu tư khác. Nếu chúng ta xây dựng một mô hình không chuẩn mực thì sẽ rất khó để có được những quy định pháp lý tương ứng.

Đồng chí Hồ Sỹ Hùng Chủ tịch VCCI phát biểu góp ý tại Hội thảo

Thứ ba, thách thức trong việc quản lý các doanh nghiệp đặc thù. Việc nắm giữ các doanh nghiệp nhà nước lớn là một bài toán khó. Ví dụ, những ngành như Điện lực hay Ngân hàng có tính chất nhà nước và đặc thù ngành rất riêng biệt, nếu chỉ nắm về vốn mà không đủ năng lực nắm bắt chuyên môn ngành thì rất khó điều hành, đặc biệt khi các ngành này đang đóng vai trò công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô cấp bách.

Thứ tư, áp lực cạnh tranh từ khu vực tư nhân và FDI. Hiện nay đã xuất hiện các tập đoàn tư nhân lớn và các nhà đầu tư FDI có khả năng chủ trì các dự án đầu tư khổng lồ. Họ có lợi thế về cơ chế thuận lợi hơn, huy động vốn chủ động hơn và tính khả thi thường được đánh giá cao hơn. Đây là thực tế cạnh tranh mà mô hình Quỹ đầu tư quốc gia phải đối mặt.

Đồng chí Hồ Sỹ Hùng đề nghị SCIC không nên chỉ dừng lại ở những mong muốn chủ quan mà cần có những đánh giá và cái nhìn khách quan và phản biện hơn.

Tại Hội thảo, chuyên gia Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và cạnh tranh đã chia sẻ một số suy nghĩ về vấn đề: Tại sao Việt Nam lại cần một Quỹ đầu tư quốc gia?

Chúng ta không nên chỉ nhìn lại 20 năm đã qua mà phải đặt câu hỏi này trong bối cảnh mới của thế giới và khát vọng của đất nước. Việt Nam đang chuyển sang một giai đoạn phát triển mới, nơi sự thành công đòi hỏi chúng ta phải có sự tự chủ chiến lược và chủ quyền về công nghệ.

Chuyên gia Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và cạnh tranh phát biểu góp ý tại Hội thảo

Quỹ đầu tư quốc gia không đơn thuần là một công cụ quản lý vốn, mà là một thực thể tham gia vào “trò chơi thị trường và hội nhập”. Trong bối cảnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, Nhà nước phải chấp nhận rủi ro để đi cùng thế giới.

Về định hướng đầu tư, chuyên gia đề nghị SCIC cần tập trung vào các lĩnh vực mang tính chiến lược như:

Kinh tế biển: Đây là bối cảnh rất lớn và cần được nhận diện một cách nhạy bén.

Công nghệ chiến lược: Tập trung vào AI, bán dẫn, vật liệu mới và năng lượng để gắn với tự chủ chiến lược.

Vươn ra toàn cầu: Xây dựng hệ sinh thái để các tập đoàn Việt Nam ra thế giới thông qua M&A và đầu tư nước ngoài.

Chuyên gia Võ Trí Thành hy vọng với sự khéo léo và quyết tâm, Quỹ đầu tư quốc gia sẽ trở thành một định chế tài chính uy tín, giúp Việt Nam khẳng định vị thế và bảo vệ lợi ích quốc gia trên trường quốc tế.

Chuyên gia Trần Đình Thiên, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam chia sẻ: Nhìn lại chặng đường 20 năm đã qua, chúng ta không thể phủ nhận những giá trị mà SCIC đã tạo ra. Tuy nhiên, để thực sự xây dựng một Quỹ đầu tư quốc gia đúng nghĩa, chuyên gia nhấn mạnh những nội dung cốt yếu sau:

Thứ nhất, phải thực hiện một cuộc "lột xác" về cơ chế vận hành, Quỹ mới phải có một thể chế độc lập, giảm thiểu sự can thiệp hành chính.

Thứ hai, xác lập sứ mệnh quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế. Sứ mệnh của Quỹ không chỉ là quản lý vốn mà phải là công cụ để kéo dòng vốn quốc tế vào những mảng đầu tư chiến lược, giúp xoay chuyển nền kinh tế đất nước.

Chuyên gia Trần Đình Thiên, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam phát biểu góp ý tại Hội thảo

Thứ ba, thay đổi tư duy về mục tiêu và quy mô: Phải phân tích kỹ các cơ hội để tiếp cận với những dự án mang tính xoay chuyển như hệ thống đường sắt hay các kênh đào chiến lược – những việc mà chỉ có Quỹ quốc gia mới đủ tầm thực hiện.

Thứ tư, vai trò dẫn dắt của Nhà nước và sự chấp nhận rủi ro: Cần thấu hiểu triết lý về "Nhà nước khởi tạo". Thành công của thị trường đôi khi đến từ sự dũng cảm của Nhà nước trong việc chấp nhận lỗ hoặc rủi ro ban đầu để dẫn dắt, nhường lợi thế cho tư nhân phát triển, như cách Hàn Quốc đã làm với ngành thép. Cách tiếp cận đầu tư của Quỹ trong danh mục chiến lược phải thông minh, quyết liệt và khác biệt.

Thậm chí, SCIC phải dốc toàn lực để bảo đảm Quỹ hoạt động hiệu quả, đúng nghĩa là một định chế đầu tư hiện đại của một Việt Nam đang vươn mình.

Chuyên gia Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, Bộ Tài chính phát biểu góp ý tại Hội thảo

Chuyên gia Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, Bộ Tài chính chia sẻ tại Hội thảo: Nhìn lại hành trình 20 năm qua, SCIC đã hoàn thành xuất sắc vai trò của mình trong một giai đoạn lịch sử nhất định. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, Việt Nam đang cần những nguồn lực đầu tư dài hạn và những Nhà đầu tư chiến lược quốc gia đủ sức dẫn dắt dòng vốn vào hạ tầng công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Hiện nay, nguồn vốn nhà nước vẫn còn phân tán, cơ chế quản lý còn nặng tính hành chính và chưa hình thành được một định chế đầu tư đủ mạnh để làm “cánh tay nối dài” chiến lược của Nhà nước.

Vì vậy, tư tưởng cốt lõi của đề án lần này là thực hiện những chuyển dịch mạnh mẽ, từ quản lý vốn sang đầu tư vốn; từ đại diện chủ sở hữu thụ động sang cổ đông chuyên nghiệp; từ bảo toàn vốn đơn thuần sang kiến tạo giá trị dài hạn cho nền kinh tế.

Tại hội thảo hôm nay, chuyên gia cũng đưa ra 5 nhóm nội dung trọng tâm:

Thứ nhất, mô hình tổ chức và vị thế pháp lý: Làm thế nào để Quỹ đầu tư quốc gia vừa đảm bảo quyền tự chủ theo cơ chế thị trường, vừa giữ đúng vai trò định hướng chiến lược của Nhà nước.

Thứ hai, cơ chế tách bạch nhiệm vụ: Phân định rõ ràng giữa đầu tư thương mại và đầu tư thực hiện nhiệm vụ chính trị/chính sách để đảm bảo minh bạch tài chính và đánh giá hiệu quả doanh nghiệp công bằng.

Thứ ba, cơ chế quản trị: Thiết kế mô hình trao quyền lực thực chất cho Quỹ nhưng vẫn kiểm soát tốt rủi ro và đảm bảo trách nhiệm giải trình.

Thứ tư, cơ chế chính sách đặc thù: Các quy định về sắp xếp, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước gắn với mô hình mới của SCIC.

Thứ năm, lộ trình chuyển đổi: Xác định các bước đi phù hợp để hoàn thành chuyển đổi trước năm 2030 mà vẫn đảm bảo an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Theo chuyên gia Nguyễn Như Quỳnh điểm mấu chốt của đề án không chỉ nằm ở việc tăng vốn hay thay đổi sơ đồ tổ chức. Cốt lõi phải là sự thay đổi về tư duy, từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy đầu tư vốn theo quy chế thị trường. Nếu chỉ điều chỉnh về kỹ thuật mà không thay đổi bản chất quản trị thì rất khó tạo ra sự bứt phá thực chất.

Đây không chỉ là đề án riêng của SCIC hay Bộ Tài chính, mà là một bước chuyển chiến lược của mô hình kinh tế Việt Nam nhằm hình thành những doanh nghiệp đủ mạnh để dẫn dắt nền kinh tế.

Đồng chí Cao Viết Sinh - Nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nguyên Thành viên Hội đồng thành viên SCIC phát biểu góp ý tại Hội thảo

Đồng chí Trần Văn Tá - Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài chính, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng thành viên, nguyên Tổng Giám đốc SCIC phát biểu góp ý tại Hội thảo

Bên cạnh đó, Hội thảo cũng đã nghe những ý kiến góp ý, đánh giá rất thẳng thắn, tâm huyết từ các Nguyên lãnh đạo SCIC như: Nhìn lại 20 năm hoạt động, kết quả tiếp nhận và thoái vốn đáng ghi nhận nhưng đầu tư còn khiêm tốn; về học tập kinh nghiệm quốc tế đề án cần hệ thống lại kinh nghiệm quốc tế một cách sâu sắc hơn, không chỉ nhìn vào thành công mà cần nhìn vào cả những bài học thất bại để nhận diện các nguyên nhân rủi ro; cần tháo gỡ các nút thắt về thể chế, mục tiêu và con người; lộ trình thực hiện không nên quá vội vàng, nên phân chia thành các gia đoạn với các mục tiêu phù hợp.

Kết thúc Hội thảo, đồng chí Nguyễn Chí Thành, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên SCIC đánh giá Nghị quyết 79-NQ/TW đã ra đời từ sự đồng thuận cao của Bộ Chính trị, đó là kết quả của một quá trình vận động và thuyết phục kiên trì SCIC quyết tâm đổi mới toàn diện để thực hiện sứ mệnh huy động nguồn lực cho sự phát triển của quốc gia trong kỷ nguyên mới. Đồng chí Nguyễn Chí Thành cho biết, sẽ tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, các đồng chí nguyên Lãnh đạo SCIC, làm rõ khung khổ hội nhập trong 5 năm tới, sứ mệnh của Quỹ, xây dựng một danh mục SCIC muốn gì và cần gì để có thể thực hiện được những mục tiêu lớn lao này và hoàn thiện Đề án trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Thay mặt Ban lãnh đạo SCIC, đồng chí Nguyễn Chí Thành trân trọng cảm ơn các chuyên gia, các đồng chí nguyên Lãnh đạo SCIC đã dành thời gian tới tham dự và đóng góp những ý kiến vô cùng sâu sắc cho đề án này.

Quảng cảnh buổi Hội thảo